Zo maak je je energiebalans

Wil je weten hoe lang je vrij kunt staan, voor anker kunt liggen of zonder net verder kunt? Begin dan bij je energiebalans. Daarin zet je naast elkaar wat je per dag gebruikt en wat je kunt bijladen. Zo krijg je inzicht in hoeveel accucapaciteit en laadvermogen je nodig hebt.

Je maakt je energiebalans in vier stappen. Alle getallen op deze pagina zijn indicatief.

Vermenigvuldig per apparaat het vermogen in watt (W) met het aantal uren dat je het per dag gebruikt. Zo bereken je het energieverbruik in wattuur (Wh). Tel daarna het verbruik van alle apparaten bij elkaar op. Het vermogen vind je meestal op het typeplaatje of in de handleiding van het apparaat.

Energie (Wh) zegt hoeveel je per dag gebruikt. Vermogen (W) zegt hoeveel je op één moment vraagt. Een koffiezetapparaat gebruikt in dit voorbeeld maar een deel van je totale dagverbruik, maar vraagt wel 1000 W op het moment dat het aanstaat. Gebruik je tegelijkertijd de laptoplader van 60 W, dan vragen deze apparaten samen 1060 W van de omvormer. Houd er ook rekening mee dat apparaten met een motor of compressor bij het opstarten kort meer vermogen kunnen vragen. Bij een 12V-systeem betekent een hoog vermogen ook een hoge stroom uit de accu. Dat heeft invloed op onder andere de bekabeling en zekeringen. Met de Toolkit-app van Victron Energy kun je de benodigde kabeldikte berekenen.

Zet daarna op een rij hoe je bijlaadt, en hoeveel dat per dag oplevert:

• Zonnepanelen: de opbrengst hangt af van seizoen, weer en de stand van de panelen. In de winter is die een fractie van de opbrengst in de zomer. Houd daarom rekening met de periode waarin je het systeem wilt gebruiken.

• Laden tijdens het rijden: met een DC-DC-lader kun je tijdens het rijden je huishoudaccu bijladen. Een lader van 30 A levert bij 12 V en twee uur rijden theoretisch ongeveer 720 Wh (30 A × 12 V × 2 uur). In de praktijk kan de opbrengst verschillen. Reken daarom met de specificaties van jouw systeem.

• Walstroom of een aggregaat: je laadt met het vermogen van je acculader, zolang je bent aangesloten.

Laad je per dag minstens zoveel bij als je gebruikt? Dan blijft je accu op peil, zolang het weer en je verbruik meewerken. Laad je minder bij, dan bepaalt je accu hoe lang je het volhoudt.

In ons voorbeeld gebruik je ongeveer 750 Wh per dag. Wil je twee dagen zonder bijladen kunnen overbruggen? Dan heb je 750 Wh × 2 = 1500 Wh aan bruikbare energie nodig. In een 12V-systeem is dat omgerekend ongeveer 125 Ah (1500 Wh ÷ 12 V).

Dat is de capaciteit die je bruikbaar nodig hebt. De capaciteit die op een accu staat, kun je niet bij ieder accutype volledig gebruiken. Hoeveel bruikbaar is, hangt af van de accu. Bekijk daarvoor de productspecificaties of vraag ons om advies.

Een energiebalans blijft een berekening. Wat je systeem in de praktijk doet, zie je pas als je gaat meten. Met een accumonitor en VictronConnect krijg je inzicht in wat je verbruikt, wat er wordt bijgeladen en hoe vol je accu is. Vergelijk dat met je berekening en pas je gebruik of systeem waar nodig aan.Vrijheid begint met inzicht in je stroom.

• Camper: gewicht en ruimte tellen mee. Laden tijdens het rijden is vaak je belangrijkste bron naast zon. Heeft je voertuig een slimme dynamo (Euro 5/6)? Dan heb je een DC-DC-lader nodig.

• Boot: denk aan de koelkast, navigatie, de ankerlier en eventueel een boegschroef. Een boegschroef vraagt kort een heel hoog vermogen, vaak uit een eigen accu. Aan de wal laad je bij met walstroom.

• Woning: bij een thuisbatterij draait het om zonnestroom opslaan om die later zelf te gebruiken. Je verbruik lees je af van je energiemeter of je energierekening. Het systeem kun je zelf voorbereiden. De aansluiting op de meterkast laat je uitvoeren door een erkende installateur.

• Off-grid: zonder net moet je ook de donkerste weken overbruggen. Reken daarom met de opbrengst in de winter en houd rekening met een aggregaat als back-up.

Kom je er niet uit? Stuur ons je lijst met apparaten, dan rekenen we mee.